Валюта курси: Ўз.Р.Марказий банки
USD
АҚШ доллар
EUR
Eвро
RUB
Россия рубли
Sayt test rejimida ishlayapti!!!

Сўнгги янгиликлар








Дунёнинг энг йирик ва энг кичик иқтисодиёт мамлакатлари
16.07.2022 17:34,  
114

Биз бу мавзуни ўтмишда дунё ялпи ички маҳсулоти 88 триллион доллар (2020 йил) ва кейин 94 триллион доллар (2021 йил) бўлганида сўнгги прогнозларга кўра, ХВФ глобал иқтисодиётнинг номинал қиймати 104 триллион долларга яқин бўлишини кутмоқда.

Гарчи ўсиш юқори тенденцияда давом этаётган бўлсада, пандемиядан кейинги даврда кутилган тикланиш қийин кўринади. Сўнгги можаролар, таъминот занжиридаги қийинчиликлар ва кейинги инфляция туфайли глобал иқтисодий прогнозлар пастга қараб қайта кўриб чиқилмоқда.

2022 йил учун глобал ялпи ички маҳсулотнинг йиллик ўсиши дастлаб январь ойи ҳолатига кўра 4,4 фоизни ташкил этиши прогноз қилинган эди, аммо кейинчалик бу кўрсаткич 3,6 фоизга ўзгартирилди.

Дунёнинг энг йирик 10 та иқтисодиёти

Қўшма Штатлар ҳали ҳам бутун дунё бўйлаб иқтисодий етакчи бўлиб, ялпи ички маҳсулоти 25,3 триллион долларни ташкил этади, бу жаҳон иқтисодиётининг деярли тўртдан бирини ташкил қилади. Хитой эса 19,9 триллион доллар билан ортда қолди. ЯИМ бўйича етакчи 10 та давлат билан танишинг:

Даража Мамлакат ЯИМ (жорий нархлар, АҚШ доллари)
#1  Қўшма Штатлар 25,3 триллион доллар
#2  Хитой 19,9 триллион доллар
#3  Япония 4,9 триллион доллар
#4  Германия 4,3 триллион доллар
#5  Бирлашган Қироллик 3,4 триллион доллар
#6  Ҳиндистон 3,3 триллион доллар
#7  Франция 2,9 триллион доллар
#8  Канада 2,2 триллион доллар
#9  Италия 2,1 триллион доллар
#10  Бразилия 1,8 триллион доллар

Европада биринчи ўринда Германия, 4,3 триллион доллар билан Буюк Британия иккинчи ўринда. Охирги хабар қилинган рақамлардан бери муҳим ўзгаришлардан бири шундаки, Бразилия энди Жанубий Кореяни ортда қолдириб, биринчи ўнталикка киради. Россия ялпи ички маҳсулоти 1,8 триллион долларни ташкил қилган ҳолда 11-ўринда қолди.

Сўнгги йилларда Хитой ялпи ички маҳсулотининг ўсиши секинлашган бўлсада, прогнозларга кўра, мамлакат 2030 йилга келиб АҚШни ортда қолдириб, дунёнинг иқтисодий етакчисини тахтдан туширади.

Яқин келажакда ўсиш кузатилиши кутилаётган минтақалардан бири бу Яқин Шарқ ва Шимолий Африка бўлиб, нефть нархининг юқорилиги туфайли, хусусан, Ироқ ва Саудия Арабистони бу борада етакчилик қилмоқда. 2022 -йилда минтақада ялпи ички маҳсулотнинг ўсиши 5 фоиз атрофида бўлиши кутилмоқда.

Дунёдаги энг кичик 10 та иқтисодиёт

Дунёнинг энг кичик иқтисодларидан баъзилари пандемиядан айниқса қаттиқ зарар кўрди ва кейинчалик Украинадаги уруш натижасида юзага келган инфляция ва озиқ-овқат таъминоти танқислигидан энг кўп таъсир кўрсатди.

2022 йилда ялпи ички маҳсулоти энг паст бўлган дунё мамлакатлари билан танишинг:

#191  Тувалу 66 миллион доллар
#190  Науру 134 миллион доллар
#189  Кирибати 216 миллион доллар
#188  Палау 244 миллион доллар
#187  Маршалл ороллари 267 миллион доллар
#186  Микронезия 427 миллион доллар
#185  Сан-Томе ва Принципи 1 миллиард доллар
#184  Тонга 1 миллиард доллар
#183  Доминика 1 миллиард доллар
#182  Самоа 1 миллиард доллар

ХВЖ рейтингида ўлчанган дунёдаги энг кичик иқтисодиёт 66 миллион доллар билан Тувалу ҳисобланади. Пастки 50 та давлатнинг аксарияти паст ва ўрта даромадли ва ривожланаётган/ривожланаётган мамлакатлар ҳисобланади. Жаҳон банки маълумотларига кўра, ривожланаётган мамлакатларда аҳоли жон бошига тўғри келадиган даромадлар даражаси 2022 йилда пандемиядан олдинги тенденциялардан тахминан 5 фоизга паст бўлади.

Баъзи мамлакатларда бу йил ялпи ички маҳсулотнинг салбий ўсиши кузатилиши прогноз қилинмоқда, айниқса Европанинг ривожланаётган ва ривожланаётган иқтисодиёти.

Мисол учун, Россияда 2022 йилда ЯИМнинг ўсиш суръати -8,5% бўлиши кутилмоқда, аммо уруш харажатлари ва тобора кучайиб бораётган глобал санкциялар мамлакатнинг иқтисодий истиқболига қандай таъсир қилишини ҳали кўриш керак.

Инфляция, стагфляция, турғунлик - бу қанчалик ёмон?

Глобал иқтисодий ўсиш аллақачон пастга қараб қайта кўриб чиқилган бўлсада, вазият янада жиддийроқ бўлиши мумкин. Жаҳон банки каби ташкилотлар стагфляция хавфи ортиб бораётганини айтади. 1970 йиллардан бери рўй бермаган стагфляция, иқтисодий ишлаб чиқаришнинг турғунлиги билан бирга ўсиб бораётган инфляцияни бошдан кечираётган иқтисодиёт сифатида таърифланади.

Ҳозирги вақтда глобал истеъмол инфляцияси 7% ни ташкил қилади. Кундалик товарларни сотиб олиш тобора қийинлашмоқда ва фоиз ставкалари ортиб бормоқда, чунки бутун дунё бўйлаб марказий банклар вазиятни назорат қилишга ҳаракат қилмоқда. Шри-Ланкада содир бўлган сўнгги воқеалар шуни кўрсатадики, кам даромадли мамлакатлар айниқса иқтисодий ўзгарувчанлик хавфи остида.

Тавсия Этамиз








Тавсия Этамиз

Ҳар доим хабардор бўлинг!

carzone.uz мобил иловаларини кўчириб олинг ва барча янгиликлар сиз билан