Валюта курси: Ўз.Р.Марказий банки
USD
АҚШ доллари
EUR
Eвро
RUB
Россия рубли
Sayt test rejimida ishlayapti!!!

Сўнгги янгиликлар






Европа ўз келажаги учун газ захирасини тўплай бошлади
23.11.2022 12:17,  
21

Европа бу қиш учун газ захираларини тўлдирган бўлсада, келгуси йиллар учун энергия сотиб олиш вақти келди, чунки ўткир танқислик таҳдиди ҳали ҳам сақланиб қолиши кутилмоқда.

Европа Иттифоқининг газ омборлари қарийб 95 фоизга тўлган ва кўплаб таҳлилчилар қитъа бу қишда энергия фалокатидан қутула олади, деб ҳисоблайди. Бироқ, Европа давлатлари, одатда, Россия етказиб беришдан узилиб қолгани ва ЛНГ учун глобал рақобат кучайиб бораётгани сабабли, келажак учун газ сотиб олиш қийинроқ бўлиши кутилмоқда.

Ўқинг қизиқ: Европада банкротлик тўғрисидаги аризалар сони кетма-кет ортиб бормоқда.

Тахминан 2026 йилгача, АҚШ ва Қатарда режалаштирилган объектлар ишга тушгунга қадар, бозорга оз миқдордаги қўшимча ЛНГ киради ва Европа келгуси бир неча йил ичида чекланган етказиб бериш учун рақобатлашиши мумкин.

Европанинг энг йирик саноат кучи бўлган Германиянинг баъзи компаниялари ўн йилликнинг иккинчи ярми учун энергия етарли бўладими ёки йўқми деган савол туғдирмоқда. Немис компаниялари, шу жумладан кимёвий ишлаб чиқарувчи BASF SE ва молиявий таъминланган Uniper SE коммунал компанияси сўнгги ҳафталарда АҚШнинг ЛНГ экспортчилари ва бошқа етказиб берувчилари билан баъзи манбаларга кўра, ўн йилликнинг иккинчи ярмида бошланиши мумкин бўлган потенциал газ таъминоти бўйича музокаралар олиб боришди.

Ўқинг қизиқ: Саудиянинг ҳар бир футболчисига Аргентина устидан қозонилган ғалаба учун 2.5 миллион евродан берилади.

Россия ва Украина ўртасидаги ҳарбий можаро бошланганидан сўнг, баъзи Европа компаниялари Америка ЛНГ етказиб бериш бўйича шартномалар имзоладилар. Энди газга қарам бўлган корхоналар бу қитъага келгуси йиллар давомида керак бўлишини айтишмоқда.

Музокаралар энергия хавфсизлиги бўйича юқори ташвишларни кўрсатмоқда, бироқ Европада кўпчилик газга 5-10 йил керак бўлсада, айрим компаниялар ва ҳукумат амалдорлари узоқ муддатли етказиб бериш шартномаларини имзолашни истамаслиги билан мураккаб. Германия ва бошқа Европа давлатлари қазиб олинадиган ёқилғи истеъмолини кескин камайтириш бўйича улкан мақсадларни қўйган ва компаниялар энди керак бўлмаган газ билан якун топишидан хавотирда.

BASF ва Uniper газ етказиб беришни, жумладан, ЛНГ орқали ошириш йўлларини қидирмоқда, деди компания вакиллари.

Ўқинг қизиқ: Россия Хитойга рекорд даражадаги олтин етказиб берди.

Немис расмийлари газ таъминоти бўйича музокараларни, шу жумладан Норвегиянинг Equinor ASA нефть ва газ компанияси билан алоҳида музокараларни кузатиб боради, баъзан эса экспорт қилувчи компаниялар билан боғланишни таклиф қилади.

Германия Иқтисодиёт ва иқлим вазирлиги вакилининг айтишича, газ сотиб олиш компанияларнинг зиммасида.

Яқинда берган интервьюсида Equinor ASA директори Андерс Опедал: "Биз немис саноати билан нефть-газ ва кам углеродли энергия соҳаларига потенциал инвестициялар учун умумий асосни ишлаб чиқиш учун яқиндан ишлаяпмиз" деди.

Ҳамкор қидирмоқда

Европа Иттифоқи расмийлари газ битимлари ва қўшма ёқилғи сотиб олиш бўйича музокараларни мувофиқлаштириш учун Европа компаниялари ҳамжамиятини тузишни таклиф қилишди ва шу билан бир хил газ партияси учун бир-бири билан рақобатлашмасликка ҳаракат қилишди. Октябрь ойида Германия молия вазири Кристиан Линднер бу ғояни қўллаб-қувватлади. Бироқ, баъзи компаниялар раҳбарлари ва расмийлари газ бозорининг мураккаб тузилмаси ва мамлакат эҳтиёжларидаги фарқлар, айрим компаниялар ўз-ўзидан музокаралар олиб бориши туфайли бундай дастурнинг ишлашига шубҳа қилишади.

Ўқинг қизиқ: Электр токисиз қолган Молдова ёхуд мамлакатда шамга талаб ортиб кетди.

"Биз Европа даражасида газ харидларини бирлаштириш орқали эришиш мумкин бўлган афзаллик ва имтиёзларга тўлиқ ишончимиз комил эмас", деди май ойида АҚШнинг ЛНГ экспортчиси билан мажбурий бўлмаган 15 йиллик шартнома имзолаган Германиянинг RWE AG коммунал компанияси вакили.

Унинг сўзларига кўра, RWE расмийларни узоқ муддатли газ шартномаларини қўллаб-қувватлашга чақиради.

Нафақат немис компаниялари ўзларини газ билан таъминлашга интилмоқда. Мамлакатлар, жумладан, Франция ва Буюк Британия энергия танқислигига дуч келмоқда ва АҚШнинг ЛНГ раҳбарлари Европа ҳукуматлари билан келишувлар устида ишламоқда. Британия кимёвий гуруҳининг шуба корхонаси Ineos Group AG, Полшанинг Polskie Gornictwo Naftowe i Gazownictwo SA энергетика компанияси каби Sempra билан бу йил мажбурий бўлмаган таъминот шартномасини имзолади.

Ўқинг қизиқ: Bloomberg: FTX ортидан Genesis ҳам банкрот бўлиши мумкин.

Британия ҳукумати вакилининг айтишича, у маҳаллий ва халқаро етказиб берувчилар билан энергия таъминоти хавфсизлигини яхшилаши мумкин бўлган шартномалар топиш учун ишламоқда.

Баъзи сиёсатчилар ҳали ҳам иссиқхона газлари чиқиндиларини камайтиришга қаратилган иқлим мақсадларига тўсқинлик қилиши мумкин бўлган узоқ муддатли газ битимларига қарши.

"Уларнинг декарбонизация режалари билан қанчалик мос келишини кўриш қийин", деди Жилл Дугган, нотижорат атроф-муҳитни муҳофаза қилиш жамғармаси директори.

Германия расмийлари аввалроқ мамлакатнинг газга бўлган талаби 2030 йиллар атрофида энг юқори чўққига чиқишини, кейин эса газ аста-секин қайта тикланадиган энергия манбаларига алмаштирилишини айтган эди.

Етказиб берувчилар ва харидорлар рози эмас

Европанинг шошилинч энергия эҳтиёжлари ва иқлим ўзгаришига узоқ муддатли интилиш ўртасидаги зиддият Европа харидорлари ва АҚШ сотувчилари учун бозорни мураккаблаштиради. ЛНГ лойиҳасини ишлаб чиқувчилар газни экспорт учун суюқликка айлантирадиган кўп миллиард долларлик заводларни молиялаштириш учун мижозлар билан узоқ муддатли шартномалар имзолашлари керак.

Ўқинг қизиқ: Йил давомида ЕОИИ мамлакатларида нархлар қанчага ошган?.

Баъзи европаликлар иқлим мақсадларини сақлаб қолган ҳолда экспортчилар билан музокаралар олиб бориш йўлларини изламоқда. Вариантлардан бири узоқ муддатли битимлар тузиш ва газнинг бир қисмини келажакда ташқи бозорларда қайта сотишни ўз ичига олади, компания раҳбарлари, банкирлар ва бошқаларнинг сўзларига кўра, АҚШ ЛНГ етказиб бериш бўйича кўпгина шартномалар бўйича рухсат этилади. Муҳокама қилинаётган яна бир вариант шундан иборатки, харидорлар суюлтирилган газ бўйича лойиҳаларга бевосита сармоя киритишлари ва кейинчалик ўз улушларидан воз кечиш имконини берадиган қисқа муддатли етказиб бериш шартномаларини имзолашлари мумкин.

Ўқинг қизиқ: Баҳоси ўзгараётган истеъмол маҳсулотлари индекси: АҚШда нарх-наво қандай?.

Музокараларда иштирок этган одамларга кўра, харидорлар ва сотувчилар ўртасида бошқа келишмовчиликлар сақланиб қолмоқда. Европалик харидорлар америкалик сотувчилардан арзонроқ нархларни исташади. Уларнинг фикрича, америкалик ишлаб чиқарувчилар аллақачон Европадаги энергетика инқирозидан катта фойда олишган. Қўшма Штатлардаги сотувчиларнинг таъкидлашича, харидорлар инфляция, юк ташиш харажатлари ва компаниялар бошига тушадиган молиявий хавфларни чегирмаяпти, келгуси ойлар ва йилларда нархлар яна кўтарилиши кутилмоқда.

Луизиана жанубидаги янги ЛНГ заводини лойиҳалаштираётган Commonwealth ЛНГ раҳбари Пол Вареллонинг сўзларига кўра, улар 10 йиллик шартномалар тузишга тайёр, аммо 20 йиллик келишувлардан юқори нархда бўлиши мумкин. Шартнома муддати қисқа бўлганлиги сабабли экспортчи қарзни қисқароқ муддатда тўлаши керак.

"Айтиш мумкинки, нархларда мослашувчан ва мослашувчанликни таклиф қила оладиган компаниялар" европаликлар билан шартномалар имзолайдилар, дея қўшимча қилди Варелло.

Ўқинг қизиқ: Ўзбекистоннинг ялпи халқаро захиралари 8,04 фоизга камайди.

Шунингдек, потенциал газ тақчиллиги бўйича келишмовчиликлар ҳам тўсиқдир. Баъзи немис расмийлари сўнгги пайтларда арзон нархлар ва кутилгандан кўра каттароқ сақлаш ҳажмини баҳона қилиб, йил охиригача газ бўйича битимларга жиддий эҳтиёж йўқлигини айтишди. Айрим европалик тадбиркорлар хавфсизлик ёстиғи вақтинчалик эканлиги ва сиёсий ироданинг йўқлиги келажак учун хавф туғдиришидан хавотирда.

Парижда жойлашган Халқаро энергетика агентлиги шу ойда Европа ўзининг энергияга бўлган эҳтиёжини келаси йил қондира олмаслигидан огоҳлантирди ва уни мавжуд газни тежаш ва бошқа қайта тикланадиган энергия манбаларига ўтиш учун кўпроқ ҳаракат қилишга чақирди. IEA ҳисоб-китобларига кўра, Европада газ тақчиллиги 2023 йилнинг ёзида 30 миллиард куб метрга етиши мумкин, бу блок келаси қишгача газ захирасини тўлдириш учун зарур бўлган маблағнинг муҳим қисмидир.

Ўқинг қизиқ: 2023 йилда учта давлат валюта инқирозига дуч келиши мумкин.

"Асосан, Европа қўлидан келганини қилиши керак", деди Кейсуке Садамори, IEA'нинг энергия бозорлари ва хавфсизлик бўйича директори.

Тавсия этамиз






Тавсия этамиз

Ҳар доим хабардор бўлинг!

carzone.uz мобил иловаларини кўчириб олинг ва барча янгиликлар сиз билан