Валюта курси: Ўз.Р.Марказий банки
USD
АҚШ доллари
EUR
Eвро
RUB
Россия рубли
Sayt test rejimida ishlayapti!!!

Сўнгги янгиликлар






Ҳозирда облигациялар инвесторлари учун ҳар қандай мамлакат ривожланаётган бозор ҳисобланади
12.12.2022 00:42,  
17

Мамлакатни ривожланаётган бозор билан солиштириш шов-шувга сабаб бўлади. Тахминларга кўра, бундай иқтисодиётлар "ривожланиш" йўлида: улар жаҳон молиявий ва савдо тизимларига интеграциялашган, барқарор ўсиб бормоқда ва фуқароларга катта даромад келтирмоқда. Аммо улар ҳали бу мақсадга эришмаганлиги сабабли, улар кредиторларга мукофот тўлашлари керак.

Бироқ, бу тушунча сиёсати ишониб бўлмайдиган даражада беқарор бўлиб қолган мамлакатларга ҳам тегишли. Масалан, исрофгарчилик туфайли суверен қарзи билан доимо курашаётган Аргентинани ёки инфляция 80% дан юқори бўлса ҳам фоиз ставкалари пастлигича қолаётган Туркияни олайлик.

Ўқинг қизиқ: Коррупция иши: Европарламент вице-президенти Бельгияда ҳибсга олинди.

Кўпгина "биринчи даражали" иқтисодлар тобора кўпроқ ривожланаётган мамлакатлар билан таққосланмоқда ва бу мақтов эмас. Буюк Британия сентябрь ойи охирида фунт стерлинг қийматини пасайтирадиган катта, молиялаштирилмаган солиқни камайтириш режаларини эълон қилганида ушбу молиявий гуруҳга кириб, барчани ҳайратда қолдирди. Бу давлат облигациялари жуда жозибадор бўлган ягона бой мамлакат эмас. Энг ёмони, хотиржамлик ва барқарорлик узоқ вақт давомида тикланмаслиги мумкин.

Бу йил бой дунёнинг марказий банклари фоиз ставкаларини бир неча бор ошириб, купон облигациялари бўйича жорий тўловларни қисқартиришди ва уларнинг қийматини пасайтиришди. Нархлар қанча кўтарилиши ва қанча вақт бу даражада қолишини ҳеч ким билмайди. Шунинг учун барча облигациялар бозорларида ўзгарувчанлик кузатилади. Облигациялар сармоядорларининг келажак прогнозига қандай муносабатда бўлишини кўрсатадиган Motion Index пандемия бозорларни ларзага келтирган 2020 йил февралгача бўлган беш йилдаги ўртача кўрсаткичдан деярли икки баравар кўп бўлди.

Ўқинг қизиқ: Россияликлар кўпроқ Тожикистон, Қирғизистон ва Ўзбекистонга энг кўп парвоз қилмоқда.

Пул-кредит сиёсати ривожланган мамлакатлар облигациялари инвесторлари учун жуда яхши хотиралар билан ажаблантирмайди. Бунинг ўрнига, ҳозирги кескинлик иккита янги ноаниқлик ҳақида: бой мамлакатлар ҳукуматлари катта қарзларни кўтара оладими ёки бозор уларни ўзлаштира оладими?

Юқори қарз

Биринчи нуқта қарзнинг ҳажми билан боғлиқ. Аксарият бой мамлакатлар ҳукуматлари ўз фуқаролари ва компанияларини сўнгги 15 йил давомида кетма-кет инқирозлардан қутқаришга мажбур бўлгани учун аллақачон катта қарзларни тўплаган. Банклар ваҳима қўзғаган, дўконлар ёпилганлиги сабабли ёпилган ва катта электр тўловлари уй хўжаликларини музлатиш билан таҳдид қилганда, давлат пул бериш билан жавоб берди. Фискал сахийлик ҳали ҳам тенденцияда, Америка яшил саноатга ёрдам бермоқда ва Европа энергетика секторига катта миқдорда субсидиялар беришда давом этмоқда.

Бу одат ҳукумат томонидан паст фоиз ставкалари паст молиялаштириш харажатларини кафолатлаган ва бой дунёнинг кредиторлари шартларни енгиллаштирган йилларда шаклланган. Энди фоиз тўловлари ўсиб бормоқда, бу ривожланган мамлакатлар ҳукуматининг харажатлар режаларини ривожланаётган дунёда бўлгани каби синчковлик билан текширишни талаб қилади. 

Ўқинг қизиқ: Энг йирик фондлар эгалари 2023 йилда жаҳон фонд бозори 10 фоизга ўсишини башорат қилишди.

Moody's Analytics тадқиқот компанияси прогнозларига кўра, ўн йилликнинг ўрталарига келиб, АҚШ ғазначилиги мудофаадан кўра фоизларни тўлашга кўпроқ маблағ сарфлайди. Буюк Британиянинг Масъулияти бўйича идораси ҳукумат бу молиявий йилда 120 миллиард фунт стерлинг (146 миллиард доллар) фоиз тўловларини тақдим этишини тахмин қилди, бу Англия Миллий соғлиқни сақлаш хизмати бюджетининг 80 фоизига тенг. Тахминан ўн йил давомида бой давлат ҳукуматларини молиялаштирган қарзни фақат инвесторлар сотиб олишмади. 2010 йиллар давомида ва сўнгги ойларгача уларнинг муҳим қисми марказий банклар томонидан миқдорий юмшатиш дастурлари доирасида сотиб олинган. 

Бозор имкониятлари

Бу ерда иккинчи савол туғилади: облигациялар бозорлари келаётган сув тошқини билан курашадими? 2023-молия йилида АҚШ Ғазначилик департаменти бозордан 2 триллион долларгача қарз олиши керак бўлиши мумкин: пандемиягача бўлган икки йил ичида инвесторлардан ҳар йили олган қарзидан деярли икки баравар ва олдинги беш йилдаги ўртача кўрсаткичдан тўрт баравар кўп.

Citigroup'нинг фикрича, Буюк Британия ҳукумати кейинги молия йилида облигациялар бозорида сўнгги саккиз йилдагидан икки баравар кўп соф нақд пул йиғиши керак бўлиб қолмоқда.

Ўқинг қизиқ: Ҳиндистон мудофаа маҳсулотлари экспорти рекорд даражага етди.

Агар Лотин Америкаси давлатларидан бирида шундай бўлганида, бундай эмиссия жадвали аллақачон облигациялар даромадининг кескин ошишига олиб келарди. Бой мамлакатлар узоқ вақтдан бери кўпроқ эркинликка эга бўлиб, молиявий номутаносибликлари учун жавобгарликка тортилмайдилар. Бироқ, энди улар қарз олиш харажатларининг ўсиши ва иқтисодий кўринишнинг ёмонлиги шароитида инвесторларнинг катта миқдордаги қарзларни сотиб олишларини кутишмоқда бу эса облигациялар бозори драмасининг яна кўп қисмлари ҳам бўлиши мумкин.

Тавсия этамиз






Тавсия этамиз

Ҳар доим хабардор бўлинг!

carzone.uz мобил иловаларини кўчириб олинг ва барча янгиликлар сиз билан