Коронаинқирознинг янги прогнозлари: ўйланганидан яхшироқ, аммо бўладиганидан $7 трлнга ёмонроқ

Коронаинқирознинг янги прогнозлари: ўйланганидан яхшироқ, аммо бўладиганидан $7 трлнга ёмонроқ

Фото: AFP

Дунё миқёсидаги коронаинқироздан йўқотишлар пандемиянинг биринчи тўлқини авжига чиққан пайтдагидан камроқ бўлади, аммо чоршанба куни эълон қилинган яхшиланган прогноз урушдан кейинги бутун тарих давомидаги мисли кўрилмаган иқтисодий пасайишни ваъда қилмоқда.

Иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилоти (ИҲРТ - OECD) нинг бой мамлакатлар клуби уч ой аввалги ҳисоб-китобларни қайта кўриб чиқди ва энди глобал ишлаб чиқариш ва истеъмол бу йил 6 фоизга эмас, 4,5 фоизга пасайиб, келаси йили 5 фоизга тикланишини кутмоқда.

"Бу жуда ажойиб ноаниқликлар орасида битта аниқ нарса бор: агар вирус мавжуд бўлмаганда дунё жуда ҳам қашшоқроқ бўлади", - деди янги прогнозни тақдим қилган ИҲРТ бош иқтисодчиси Лоранс Бун.

Пандемияга қадар дунё йилига тахминан 3 фоизга бойиб борар эди ва агар шундай давом этса, 2021 йил охирига келиб 80 триллион глобал иқтисодиёт ҳозирги прогнозга қараганда 7 триллион долларга кўп бўлар эди. Яъни, коронавирус инқирозидан йўқотишлар Европанинг иккита йирик иқтисодиёти: Германия ва Франциянинг тўлиқ тўхташига тенгдир, дея қайд этади ИҲРТ.

Шуниси аниқки, ҳозирги ўсиш суратида дунё келгуси йилнинг охирига келиб ҳам инқироздан олдинги фаровонлик даражасига қайтмайди, деб ёзади иқтисодчилар ва рецептини таклиф қилишади: вакцина пайдо бўлишидан олдин нормал ҳаётга қайтиш учун вирус билан яшашни ўрганиш ва ҳатто инқирозга қарши давлат ёрдамини тўхтатмаслик керак, гарчи у триллионлаб долларни ташкил этса ва аллақачон бой мамлакатларнинг қарзларининг ЯИМнинг ўртача 15% га кўпайишига олиб келса-да.

"Локдаун тугаши билан, ижтимоий масофаланиш мумкин бўлган ҳаёт соҳаларида ишбилармонлик фаоллиги тикланди. Аммо бундан хулоса қилиш бежиз эмаски, жаҳон иқтисодиёти тушиб кетганидек тез ўсиб боради ва тезда инқирозгача бўлган даражага қайтади", - деб ёзади иқтисодчи Лоранс Бун.

Бутун саноат тармоқлари чуқур инқирозда қолмоқда. Режалаштирилган рейслар сони бир йил аввалги кўрсаткичнинг ярмига тенг, сайёҳлик ва кўнгил очиш соҳалари ҳанузгача кутмоқда. Натижада, ривожланган мамлакатларда иш билан банд бўлган ҳар бешинчи одам ишсиз қолиш хавфи туғдиради, деб ҳисоблайди ИҲРТ.

Ва у инқирозга қарши курашда инсониятнинг бошқа муаммолари, аввало иқлим ўзгариши ва жамиятдаги тобора кўпайиб бораётган тенгсизлик ва табақаланиш тўғрисида унутмасликни сўрайди. Вазифа жуда катта бўлиши керак: иқтисодиётни тиклаш, келажакни қуриш ва ўтмишга қайтмаслик.