Нега Сингапурдаги COVID-19'дан ўлим даражаси дунёдаги энг паст кўрсаткичда (таҳлил)

Нега Сингапурдаги COVID-19'дан ўлим даражаси дунёдаги энг паст кўрсаткичда (таҳлил)

Фото: Edgar Su / REUTERS

Сингапур коронавирус ҳолатлари бўйича ўлим даражаси бўйича дунёда энг паст кўрсаткичга эга, Жануби-Шарқий Осиёдаги оролда COVID-19 юқтирган 57 000 дан ортиқ одамдан атиги 27 нафари вафот этган.

1000 дан ортиқ коронавирус ҳолатлари қайд этган мамлакатлар орасида глобал ўлим даражаси ўртача 3% ни ташкил этган ҳолда, Сингапурда бу миқдори 0,05% ни кўрсатмоқда. Аҳолиси айни мамлакатлар билан таққослаганда катта фарқ бор - Данияда ўлим даражаси 3% атрофида, Финляндияда эса 4% атрофида. 

Сингапур ССВ кўра, мамлакатда икки ойдан кўпроқ вақт давомида ҳеч ким бу касалликдан вафот этган эмас. Мамлакатнинг касаллик бўйича етакчи мутахассислари ушбу ҳодисанинг асосий омиллари қуйидагилар эканлигини таъкидламоқдалар:

Касаллик демографияси

Сингапурдаги COVID-19 билан касалланганларнинг 95 фоизга яқини, асосан 20-30 ёшдаги, тор ётоқхоналарда яшовчи ва қурилиш ва кемасозлик каби кўп меҳнат талаб қиладиган соҳалардаги меҳнат муҳожирлари саналади. 

Пандемия ривожланиб бориши билан касалликнинг параметрларини ўрганиш давом этаётган бўлса-да, ҳозирги глобал тенденциялар шуни кўрсатадики, унинг таъсири ёш одамлар учун унчалик оғир бўлмайди, уларнинг аксарияти аломатлари кам ёки умуман йўқ.

Аниқлаш

Сингапур Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) томонидан мақтовга сазовор бўлган тажовузкор контактли кузатув ва тестлардан фойдаланган ҳолда вирусни тарқалишини эрта босқичда камайтиришга муваффақ бўлди.

Расмий маълумотларга кўра, у 900 минг кишини, яъни 5,7 миллион аҳолисининг 15 фоизидан кўпини қамраб олди - бу дунё бўйича аҳоли жон бошига энг юқори кўрсаткичлардан бири.

Ётоқхонада яшовчилар реестрга қўйилган синов режимига ўтказилди, расмийлар парвариш уйлари каби заиф жамоалар ўртасида оммавий синовларни ўтказдилар ва 13 ёшдан ошганларга ўткир нафас йўллари инфекциясининг аломатлари бўйича бепул синовдан ўтказилади.

"Қанчалик кўп ташхис қўйган бўлсак, ўлим даражаси шунчалик паст бўлади", - деди Сю Ли Янг, Сингапур Миллий университетининг Со Сви Ҳок (Saw Swee Hock) жамоат саломатлиги мактаби мутахассиси.

Шифохонага ётқизиш

Пре-эмптив ёндашув даволаниш таркибига киради. Шифокорларга кўра, COVID-19 касаллиги 45 ёшдан катта ёки уларни заиф ҳолатга келтирадиган беморлар касалхонада улар яхши бўлса ҳам парвариш қилинади.

"Бизнинг даволашимиз одатий, аммо яхши бажарилган: суюқликни бошқариш, антикоагуляция ва ҳар иккала тасдиқланган дориларни истеъмол қилишда иштирок этиш" , - дейди Сингапур Миллий университети касалхонасининг катта маслаҳатчиси Дейл Фишер. 

Сингапур аллақачон кўплаб хусусий шифохоналар ва юқори сифатли соғлиқни сақлаш муассасаларига эга бўлган Жанубий-Шарқий Осиёдаги тиббий туризм маркази эди. Шунингдек, коронавирус билан касалланган беморлар учун кўргазма залларида ва бошқа вақтинчалик биноларда симптомлари енгил ёки умуман бўлмаганларни ётқизиш учун жой ажратилди.

Шифокорларнинг таъкидлашича, бу соғлиқни сақлаш тизимини ҳаддан ташқари кўтарилишининг олдини олди, шунда эътибор ва маблағлар оғирроқ ҳолатларга қаратилиши мумкин эди. Ҳозирда Сингапурда реаниматсияда бўлган COVID-19 касаллари йўқ, 42 нафари касалхонада, 490 нафари вақтинча даволаш муассасаларида даволанмоқда.

Мажбурий ниқоблар

Шаҳар-давлат апрел ойида оммавий равишда ниқобларни мажбурий қилди. Мутахассислар кўпроқ тадқиқотлар ўтказиш кераклигини айтган бўлсада, ниқобларни тақиб юриш вирус тарқалиши ва оғирлигини камайтиришга ёрдам беришига оид далиллар кўпаймоқда. ЖССТ ниқоблардан бошқа ижтимоий масофани чеклаш чоралари билан биргаликда фойдаланишни тавсия қилди.

«Биз Сингапурда ниқоб тақишнинг яхши маданиятини шакллантирдик. Бу касалликни енгилроқ ҳолатга келтирди», - дейди шаҳарнинг Mount Elizabeth касалхонаси юқумли касалликлар бўйича мутахассиси Леонг Ҳе Нам.

Таснифлаш (Классификация) 

Сингапур ЖССТнинг COVID-19 ўлимини таснифлаш бўйича тавсияларига қатъий амал қилади. Бунга расмий равишда COVID-19 беморлари орасида қон ёки юрак муаммолари сабабли пневмония бўлмаган ўлимлар киритилмайди.

"Агар ЖССТ ўз тавсияларини қайта кўриб чиқса, пневмониядан ташқари ўлимларнинг айримлари қайта таснифланади ва ўлим даражаси ўзгаради", - деди Осиё Тинч океани клиник микробиология ва инфектсия жамияти президенти Пол Тамбя қанчалик ўзгариши мумкинлигини айтмасдан.

Соғлиқни сақлаш вазирлиги, бу ёндашув халқаро амалиётга мос келишини айтди, гарчи Буюк Британия каби баъзи мамлакатлар кенгроқ фикр юритсада. Сингапур Миллий Университетидан Фишернинг айтишича, Сингапурда қайта таснифлашдаги ҳар қандай ўзгариш маргинал бўлади.