Осиё халқларида ноодатий генетик илдизлар топилди

Осиё халқларида ноодатий генетик илдизлар топилди

Science журнали Тибет ва Мўғулистонда замонавий одамларнинг денисоваликлар билан ўзаро яқинлашиш тарихини қисман очиб берадиган иккита геномик тадқиқот натижаларини эълон қилди. Уларнинг натижалари умуман Осиё халқларининг келиб чиқишига ойдинлик киритади.

Замонавий типдаги одамларни Шарқий Осиёда денисоваликлар билан аралаштириш ҳақиқати жуда яхши маълум. Аммо бундай алоқалар тарихини кузатиш мумкин бўлган топилмалар жуда кам. Осиёда жойлашганда инсон эволюциясини акс эттирувчи геномик маълумотлар ҳам камроқ.

Яқинда, Тибетнинг баланд платосида жойлашган Байшия ғорида хитойлик археологлар, эҳтимол, денисовалик одамга тегишли бўлган жағ суяги бўлагини ва шунингдек денисоваликларнинг узоқ муддатли жойлашишини кўрсатадиган чўкинди ДНК намуналарини топдилар.

Тадқиқотчилар ғорнинг стратиграфияси ва хронологиясини тавсифлаб, ғор конларидан генетик материал ажратиб олишди ва денисоваликларнинг митохондриял ДНКини аниқлашди. Олинган маълумотлар денисоваликларнинг 100, 60 ва эҳтимол 45 минг йил олдин баланд тоғли ғорда яшаганлигини кўрсатади. Олимларнинг фикрига кўра, бундай узоқ вақт давомида денисоваликлар тоғли ҳудудларда ҳаётга тўлиқ мослашганлар ва улар билан аралашиш туфайли замонавий одамлар Тибет платосини ҳам эгаллаган.

Иккинчи тадқиқотда Буюк Британия, Германия, Мўғулистон ва Кореядан келган олимлар Мўғулистон шарқидаги Салхит водийсидан топилган 34 000 йиллик бош суягидан олинган ДНК асосида ҳосил бўлган геномни тақдим этдилар.

Олимларнинг фикрига кўра, ушбу материкдаги осиёликлар, умуман Денисова ДНКси бўлган Австралиянинг Папуалар ва Аборигенларидан фарқли ўлароқ, бутун аҳолиси ривожланиши мумкин эди. Иккала тадқиқот муаллифларининг таъкидлашича, уларнинг натижалари Шарқий Евросиёда замонавий инсониятнинг дастлабки тарихини қайта тиклаш учун бошланғич нуқтага айланиши мумкин - бу минтақада илгари эволюциянинг жиддий геномик далиллари бўлмаган.