Ўзбекистондаги шаҳарлашув жараёни турғунлигининг сабаби прописка тизими – Жаҳон банки тадқиқотчиси

Ўзбекистондаги шаҳарлашув жараёни турғунлигининг сабаби прописка тизими – Жаҳон банки тадқиқотчиси

Фото: gelio.livejournal

Жаҳон банкининг Кам таъминланганлик ва тенглик бўйича гуруҳининг тадқиқотчиси Уильям Сеиз (William Seitz) томонидан Ўзбекистондаги ички миграция ва арзон уй-жой билан таъминланиш ҳолати бўйича ўтказилган тадқиқоти эълон қилинди. 

Тадқиқот “Ўзбекистон Фуқароларини Тинглаш” сўрови асосида ўтказилган бўлиб, Ўзбекистондаги ички миграция фаоллигига тўсқинлик қилувчи омилларни аниқлашга қаратилган. 

Тадқиқотда қайд этилишича, Ўзбекистон ички миграция даражаси бўйича дунёдаги энг паст кўрсаткичга эга давлатлар қаторида бўлиб (1,2%), урбанизациялашув жараёни мамлакатда 2009 йилдан буён турғун ҳолатда.

Бунинг асосий сабаблари сифатида 2 та ҳолат қайд этилган:

  • ҳуқуқий чеклов (прописка тизими);
  • шаҳарлар ва қишлоқлардаги яшаш харажатлари ўртасидаги катта тафовут (давлатдаги ўртача кўрсаткичдан, масалан, Тошкент шаҳрида яшаш 5,5 баробарга қадар юқори).

Унинг фикрича, мазкур ҳолат сақланиб қолса кўплаб давлатлар тажрибаси кўрсатмоқдаки, Ўзбекистонда ишлаб чиқариш ва самарадорлик сурати пасайиб, аҳолининг даромади ва иш билан бандлик даражаси ўзининг потенциалидан паст ҳолатда бўлади.

Тадқиқотчи томонидан юқоридаги ҳолатни бартараф этиш бўйича қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилиши таклиф этилмоқда:

- Сингапур, Гонконг, Хитой давлатларда амалга оширилгани сингари катта миқёсда арзон ижара уйларини қуриш орқали ижара уй-жой бозорини шакллантириш;

- Уй-жой соҳасидаги инвестицияни таъминлаш учун ерга бўлган ҳуқуқни таъминлаш;

- Арзон уй-жой учун ҳам таклиф ҳам талаб томонидан таргетлашган субсидиялар бериш.