Сооронбай Жээнбеков экс-президент мақомида нималарга эга бўлади

Сооронбай Жээнбеков экс-президент мақомида нималарга эга бўлади

Фото: president.kg

Қирғизистон президенти Сооронбай Жээнбеков истеъфога чиқди. Парламент спикери Канат Исаев у собиқ президент мақомини олишини ва Қирғизистонда қолишини маълум қилди. 24.kg ахборот агентлиги президент фаолияти кафолатлари ва собиқ президент мақоми тўғрисидаги қонунни ўрганиб чиқиб, Сооронбай Жээнбеков якунда нималарга эга бўлиши ҳақида ёзди.

Собиқ президент унвони - умрбод

Қонунга кўра, Қирғизистоннинг собиқ президенти унвони умрбод берилади. Шу билан бирга, собиқ давлат раҳбари ҳукумат органларида сиёсий, махсус давлат лавозимларини эгалламаслиги, шунингдек сиёсий партиянинг бошқарув органларида лавозимларни эгалламаслиги ёки бошқа йўл билан сиёсий партиянинг фаолиятида қатнашмаслиги керак.

Агар ушбу шарт бажарилмаса, унда Бош прокуратура таклифига биноан собиқ президент барча кафолатлардан, шунингдек бюджет маблағларидан маҳрум қилинади.

Дахлсизлик

Собиқ президент Қирғизистон Республикаси Президенти ваколат муддати давомида ўзи томонидан содир этилган хатти-ҳаракатлар ёки ҳаракатсизликлар учун, шунингдек, шу муносабат билан ҳибсга олинган, ҳибсга олинган, тинтув ўтказилган, сўроқ қилинган ёки шахсий тинтув ўтказилганлиги учун жиноий жавобгарликка тортилиши мумкин эмас.

Экс-президентнинг дахлсизлиги у эгаллаб турган турар жой ва офис бинолари, фойдаланадиган транспорт воситалари, алоқа воситалари, ўзига тегишли архивлар, бошқа мол-мулк, ҳужжатлар, юклар ва унинг ёзишмаларига тааллуқлидир.

Қирғизистоннинг собиқ президенти ўз мақомидан маҳрум қилинганидан кейин жавобгарликка тортилиши мумкин.

Ҳаёт давомида давлат муҳофазаси ва даволаш

Қонунга кўра, нафақат собиқ президентнинг ўзи, балки унинг оила аъзолари ҳам Қирғизистон ҳудудида умрбод давлат ҳимоясида.

Бундан ташқари, собиқ президент ва унинг рафиқаси (эри), унга қарам бўлган вояга етмаган болалар, президент ўз ваколатларини амалга оширишни тўхтатган куни уларга кўрсатиладиган бепул тиббий ёрдам олиш ҳуқуқини сақлаб қоладилар.

Доимий пенсия

Экс-президент қонун билан белгиланган пенсия ёшига етгунига қадар, президентнинг ойлик маошининг 75 фоизи миқдорида бир ойлик маоши, ва пенсия ёшига этганида - Қирғизистон Республикаси президентининг ойлик иш ҳақининг 75 фоизи миқдорида пенсия олиш ҳуқуқига эга.

Шу билан бирга, иш ҳақи (пенсия) миқдори президент маошининг ўсиши билан ортади.

Агар собиқ президент иш топса, унда пенсия тўлаш вақтинча тўхтатилади. Аммо агар ойлик қонунда белгиланган иш ҳақидан паст бўлса, унда унга пенсия ва иш ҳақи ўртасидаги фарқ тўланади.

Экс-президент пенсия ёшига етганида, бошқа ишда (хизматда) иш ҳақи (даромад) оладими-йўқлигидан қатъий назар, тегишли пенсия тўлиқ тўланади.

Аэропортларнинг ёзги коттежлари ва VIP-заллари

Қирғизистоннинг собиқ президенти умр бўйи давлат дачаларидан бири билан таъминланган. Бундан ташқари, у аэропортлар, темир йўл станциялари ва станциялар расмийлари ва делегациялари учун VIP заллардан бепул фойдаланиш ҳуқуқига эга.

Ҳукумат алоқаси

Экс-президент Қирғизистон ҳудудида давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, маҳаллий ҳокимият ва ташкилотлар ихтиёрида бўлган ҳукумат ва бошқа алоқа турларидан фойдаланиши мумкин. У буюртмадан ташқари алоқа хизматларини олиш ҳуқуқига эга.

Собиқ президентнинг барча турдаги почта ва телеграф жўнатмалари ҳукумат тоифасида юборилади (узатилади), қайта ишланади ва етказиб берилади.

Оиласи-да қўллаб-қувватланади

Экс-президент вафот этганидан сўнг, унинг оила аъзолари ҳар ой вафот этган кунида белгиланган қарилик пенсиясининг олти бараварига тенг миқдорда нафақа оладилар. Кўрсатилган нафақа олиш ҳуқуқига эга бўлган оила аъзоларининг доираси ва уни тўлаш муддати пенсия қонунчилигига биноан, боқувчисини йўқотган шахсга пенсия тайинлаш учун белгиланган тартибда белгиланади.