Qora tuynuklarni o‘rgangan olimlar fizika bo‘yicha Nobel mukofoti sazovor bo‘ldi

Qora tuynuklarni o‘rgangan olimlar fizika bo‘yicha Nobel mukofoti sazovor bo‘ldi

Bu yil fizika bo‘yicha Nobel mukofoti Qora tuynuklarni o‘rgangani va ulardan birini Somon yo‘li galaktikasi markazida topgani uchun Buyuk Britaniya, Germaniya va Qo‘shma Shtatlardan bo‘lgan uchta olimga berildi.

Ingliz matematikasining klassigi Rojer Penrouz "qora tuynuklarning paydo bo‘lishi to‘g‘ridan-to‘g‘ri umumiy nisbiylikdan kelib chiqishini isbotlagani uchun" mukofotning yarmini oldi. Eynshteynning o‘zi qora tuynuklar haqiqatiga ishonmadi, deya qayd etadi qo‘mita, Penrouz esa ular bilan bog‘liq bo‘lgan barcha asosiy tushunchalarni (o‘ziga xoslik, voqealar gorizonti va boshqalar) asoslab berdi. Uning ismi asosiy kosmologik prinsip "kosmik senzura" - qora tuynukning "ichki tomonlarini" qandaydir tarzda ko‘rish mumkin emasligi haqidagi postulat bilan bog‘landi. 

Mukofotning ikkinchi yarmni germaniyalik Reynhard Gensel va amerikalik Andrea Gez - qora tuynuklarni o‘rgangani va "galaktikamiz markazida o‘ta katta ob’yektni kashf qilgani uchun" berildi, bu hozirgi fizik nazariyalar darajasida faqat 4 million quyosh massasi bo‘lgan qora tuynuk bo‘lishi mumkin.

O‘tgan yili fizika bo‘yicha Nobel mukofoti ham kosmologiya sohasi tadqiqotchilariga - kanadalik Jeyms Piblzga, shuningdek, shveysariyalik Mishel Mayor va Dide Keloga berilgan edi. 

Bu yil tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofoti gepatit C virusi bo‘yicha tadqiqotlari uchun mukofot olgan uchta olimga topshirildi. Chorshanba kuni kimyo mukofoti uchun, payshanba kuni esa adabiyot uchun g‘oliblar e’lon qilinadi. Juma kuni Nobel Tinchlik mukofotini kim olishi ma’lum bo‘ladi. Oxirida esa qo‘mita iqtisodiyot sohasidagi alohida sovrin g‘olibini aniqlaydi.